Nederland was het eerste land ter wereld met een landelijk netwerk van burgerhulpverleners voor reanimatie. Dit artikel legt uit hoe dat systeem werkt, wat je juridische positie is als omstander, en hoe je zelf een AED in de buurt vindt — puur informatief, niet als vervanger van een EHBO- of reanimatiecursus.
Bij een hartstilstand telt elke minuut: hoe eerder reanimatie en een AED-schok worden ingezet, hoe groter de overlevingskans en hoe kleiner de kans op hersenschade. Nederland heeft dit vertaald naar de "6-minutenzone" — het doel dat er binnen 6 minuten na een melding van een hartstilstand ergens in het land gestart kan worden met reanimatie. Volgens de Hartstichting is die dekking inmiddels in heel Nederland gerealiseerd, mede dankzij het groeiende aantal burgerhulpverleners: het aantal geregistreerde burgerhulpverleners is de afgelopen vier jaar met bijna 50% gestegen.
Wanneer iemand 112 belt vanwege een vermoedelijke hartstilstand, kan de meldkamer via het systeem HartslagNu automatisch geregistreerde burgerhulpverleners in de buurt oproepen. Zij krijgen een melding op hun telefoon met de locatie van het slachtoffer en, indien aanwezig, de dichtstbijzijnde AED. HartslagNu is de opvolger van de eerdere systemen AED-Alert en AED Locator.
Een AED is bewust ontworpen voor gebruik door mensen zonder medische achtergrond: het apparaat spreekt je door de stappen heen en beoordeelt zelf of een schok nodig is voordat het er een toedient. Reanimeren en het bedienen van een AED volgens de gangbare EHBO-richtlijnen gelden niet als voorbehouden medische handelingen. Als je als omstander te goeder trouw helpt en niet duidelijk roekeloos handelt, ben je in Nederland juridisch beschermd tegen aansprakelijkheid voor eventuele schade die tijdens het hulpverlenen ontstaat.
Met de Defibrillator (AED) Map zoek je AED-locaties in een gekozen gebied op, met filters voor publieke toegang en 24/7-beschikbaarheid. Bij een echte noodsituatie geldt altijd: bel eerst 112 — de meldkamer weet vaak sneller dan een kaart welke AED daadwerkelijk beschikbaar en bereikbaar is.
Ja. Een AED is ontworpen voor gebruik door omstanders zonder medische training: het apparaat geeft gesproken instructies en analyseert zelf het hartritme voordat het eventueel een schok toedient. Reanimeren en AED-gebruik volgens de standaard EHBO-richtlijnen gelden niet als voorbehouden medische handelingen.
Als je te goeder trouw handelt en niet duidelijk roekeloos te werk gaat, ben je in Nederland juridisch beschermd tegen aansprakelijkheid voor schade die tijdens het hulpverlenen ontstaat. Er is geen apart wetsartikel met de naam "Goede Samaritaanwet", maar dit uitgangspunt is bevestigd door de rijksoverheid en wordt in de praktijk breed gehanteerd.
HartslagNu is het landelijke alarmeringssysteem voor burgerhulpverleners, de opvolger van AED-Alert en AED Locator. Bij een 112-melding van een hartstilstand kan de meldkamer via HartslagNu geregistreerde burgerhulpverleners in de buurt oproepen om te starten met reanimeren, vaak nog voordat de ambulance arriveert.